Radio Naukowe
Radio Naukowe - Karolina Głowacka
Categories: Education
Listen to the last episode:
Nie jest łatwo być niemowlęciem! Młodziutki człowiek musi się nauczyć przeogromnej liczby umiejętności. Są wśród nich nie tylko te, które kojarzymy z etapami rozwoju: siadanie, chodzenie, mówienie, ale nawet rozróżnianie kolorów czy łączenie mowy z oddechem. Malutkie dzieci bardzo wcześnie zaczynają się komunikować z otoczeniem. Wykorzystują do tego nie tylko wokalizację, czyli przeróżne odgłosy, ale też gestykulację rąk… i nóg. – Zaczynamy odpinać nogi od produkowania dźwięków mowy pod koniec pierwszego roku życia – opowiada prof. Przemysław Tomalski, kierownik Pracowni Neurokognitywistyki Rozwojowej Babylab w Instytucie Psychologii PAN.
💛 https://patronite.pl/radionaukowe
💸 https://suppi.pl/radionaukowe
📖 https://wydawnictworn.pl/
– Zasadniczo mówienie to jest ruch. I to nie jakiś zwykły ruch, tylko jeden z najbardziej złożonych sekwencyjnie rodzajów ruchów, które nasze ciało jest w stanie wykonać – wyjaśnia. Do wydania z siebie dźwięku mowy potrzebujemy jednoczesnej aktywności aż 80 mięśni! Nic dziwnego, że nauka mowy trwa dobrych kilka lat. Samo powiązanie mówienia z oddychaniem (to, że mówimy na wydechu) wykształca się u dzieci dopiero pod koniec wieku przedszkolnego. Stąd czasami dziwność dźwięków produkowanych przez niemowlęta – bywa, że wydają je na wdechu.
Jeszcze kilka lat temu psychologowie uważali, że do lepszego rozwoju językowego dziecka konieczne jest ubogacanie go na wczesnym etapie życia: by rodzice mówili do niego dużo i pięknie. Najnowsze badania wskazują jednak, że kluczowy jest inny czynnik: dialog. Najważniejsze, by do niemowlęcia mówić, ale też zostawiać mu czas i miejsce na reakcję. – Jest masa sposobów, na które możemy być w interakcji z dzieckiem, i to nie tylko wokalnie – wskazuje psycholog. Można robić miny, pokazywać gesty. Ważne, by zostawić dziecku przestrzeń na odpowiedź i nie przechodzić w tryb instruktażu.
W odcinku usłyszycie też, jak widzą noworodki, że mechanizm orientowania się na twarze działa u ludzi już w życiu płodowym (i jak to w ogóle zbadać) oraz jak poznać, czy prezentowany bodziec niemowlę interesuje, czy może nudzi. I dlaczego warto z dzieckiem oglądać książeczki, nawet jeśli jeszcze zupełnie nie rozróżnia literek.
Gorąco polecamy, to odcinek o nas wszystkich, bo każdy z nas był dzieckiem!
Previous episodes
-
381 - #297 Rozwój małego dziecka – przez co przeszliśmy jako niemowlaki? | prof. Przemysław Tomalski Thu, 16 Apr 2026
-
380 - #296 Polskie bajki ludowe – odblask tabu i nakazów kultury chłopskiej | prof. Violetta Wróblewska Thu, 09 Apr 2026
-
379 - #295 Procesy czarownic – kto mógł być posądzony o paktowanie z diabłem? | prof. Jacek Wijaczka Thu, 02 Apr 2026
-
378 - #294 Księżyc planety Ziemia – jak powstał, z czego się składa i kto ma na niego chrapkę | dr Anna Łosiak Thu, 26 Mar 2026
-
376 - #293 Geometria – matematyka przestrzeni, bez której nie zrozumiemy Wszechświata | prof. Maciej Dunajski Thu, 19 Mar 2026
-
375 - #292 Sztuka argumentacji – jak skutecznie prowadzić spory? | dr Jakub Pruś Thu, 12 Mar 2026
-
374 - #291 Mit pańszczyzny – szlachta też miała wobec chłopów obowiązki | prof. Mateusz Wyżga Thu, 05 Mar 2026
-
373 - #290 Białka – najbardziej zakręcone cegiełki życia | dr Takao Ishikawa Thu, 26 Feb 2026
-
372 - #289 Ciemna materia i neutrina - okna do nowego rozumienia Wszechświata | dr hab. Sebastian Trojanowski Thu, 19 Feb 2026
-
371 - #288 Geny i nowotwory – wykorzystać słabość, by zdławić bunt komórek | prof. Kinga Kamieniarz-Gdula Thu, 12 Feb 2026
-
370 - #287 Sztuka naskalna – co chcieli nam powiedzieć ludzie prehistoryczni? | prof. Andrzej Rozwadowski Thu, 05 Feb 2026
-
369 - #286 Płazy – hibernujący śpiewacy o trujących skórach | dr inż. Mikołaj Kaczmarski Thu, 29 Jan 2026
-
368 - #285 Spór o pochodzenie Słowian – zagadka, która dzieli naukowców | prof. Marcin Wołoszyn Thu, 22 Jan 2026
-
367 - #284 Niebezpieczna samotność – bez bliskich relacji nasz organizm staje się chory | prof. Łukasz Okruszek Thu, 15 Jan 2026
-
366 - #283 Sztuczna matematyka – modele językowe zaczynają zawstydzać matematyków | prof. Bartosz Naskręcki Thu, 08 Jan 2026
-
365 - #282 Prapolska – pierwsi rolnicy kontra łowcy-zbieracze | prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka Thu, 01 Jan 2026
-
364 - #281 Powstanie Wielkopolskie – przypadkiem zaczęte, nieprzypadkiem wygrane | dr Marek Rezler Thu, 25 Dec 2025
-
363 - #280 Wszechświat i Tajemnica – nauka szuka w kosmosie praw i racjonalności | ks. prof. Michał Heller Thu, 18 Dec 2025
-
362 - #279 Słowiańskie Rodzimowierstwo – powrót dawnej religii czy narodziny nowej? | prof. Piotr Grochowski Thu, 11 Dec 2025
-
361 - #278 Czy zwykłe sprawy mają wartość? | prof. B. Brożek, ks. prof. M. Heller, prof. J. Stelmach Thu, 04 Dec 2025
-
360 - #277 Zabór pruski – rozwój i dokręcanie śruby | prof. Przemysław Matusik Thu, 27 Nov 2025
-
359 - #276 Bezpieczeństwo leków – czy możemy ufać nowym substancjom? | dr n. med. Elżbieta Bylina Thu, 20 Nov 2025
-
358 - #275 Subiektywność inteligencji – jacy jesteśmy, a jacy myślimy, że jesteśmy | prof. Marcin Zajenkowski Thu, 13 Nov 2025
-
357 - #274 Meteoryty – nieprzewidywalne dary niebios | prof. Szymon Kozłowski Thu, 06 Nov 2025
-
356 - #273 Dziady – czas, gdy zmarli przychodzili do żywych | prof. Piotr Grochowski Thu, 30 Oct 2025
-
355 - Paradoks linii brzegowej – dlaczego nie znamy długości polskiego wybrzeża? | dr Paulina Rowińska (AUDIOBOOK) Sat, 25 Oct 2025
-
354 - #272 Zwodnicze mapy – gdyby Ziemia była płaska, byłoby łatwiej | dr Paulina Rowińska Thu, 23 Oct 2025
-
353 - Grzyby na tropie zbrodni – detektywi, którzy zaufali fundze | prof. Marta Wrzosek, Karolina Głowacka Sun, 19 Oct 2025
-
352 - #271 Grzyby – trują, leczą, odurzają, smakują i są wszędzie | prof. Marta Wrzosek Thu, 16 Oct 2025
-
351 - Czego gady szukały w wodzie? – "W Głębiny" Daniel Tyborowski [AUDIOBOOK] Sun, 12 Oct 2025
-
350 - #270 Morskie potwory – co żyło w morzach w erze dinozaurów? | dr Daniel Tyborowski Thu, 09 Oct 2025
-
349 - Nowości Wydawnictwa RN – Tyborowski [W głębiny], Rowińska [Mapomatyka], Wrzosek, Głowacka [Grzyby] Sat, 04 Oct 2025
-
348 - #269 Ludzka komórka – aż dziw, że ta maszyneria działa | dr Takao Ishikawa Thu, 02 Oct 2025
-
347 - #268 Biblia a historia – dyskusja badaczy | prof. Marcin Majewski, prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò Thu, 25 Sep 2025
-
346 - #267 Egipt faraonów – monumentalne piramidy i zuchwałe kradzieże | prof. Karol Myśliwiec Thu, 18 Sep 2025
-
345 - #266 Szlachta pracuje – skromnie i bez wygód, za to z kodeksem honorowym i pochodzeniem | dr Joanna Orzeł Thu, 11 Sep 2025
-
344 - LAMU'25 #10 Dlaczego można podkręcić piłkę? Dlaczego zachodzące słońce jest duże i czerwone? Tue, 09 Sep 2025
-
343 - #265 Kościół AI – jego kapłani chcą, żebyśmy wierzyli we wszechmoc i autonomię modeli | prof. Piotr Durka Thu, 04 Sep 2025
-
342 - LAMU'25 #09 Skąd się bierze czkawka? Dlaczego ludzie wymiotują? Wed, 03 Sep 2025
-
341 - #264 Pszczoły – śmiertelne użądlenia i „słodkie pocałunki” | dr Michał Kolasa Thu, 28 Aug 2025
-
340 - LAMU'25 #08 Dlaczego dzieci zadają tyle pytań? Skąd się biorą pomysły? Dlaczego nie jesteśmy tacy sami? Tue, 26 Aug 2025
-
339 - #263 Technologie kwantowe – tu każdy rok otwiera nową epokę | prof. K. Pawłowski, prof. M. Szymańska Thu, 21 Aug 2025
-
338 - LAMU'25 #07 Jak szybko rosną paznokcie? Skąd się biorą wady wzroku? Dlaczego łzy są słone? Mon, 18 Aug 2025
-
337 - #262 Bitwa Warszawska 1920 r. – jakim cudem Polska zatrzymała bolszewików? | prof. Janusz Odziemkowski Thu, 14 Aug 2025
-
336 - LAMU'25 #06 Ile zębów ma ślimak? Jak niesporczaki mogą przetrwać w kosmosie? Mon, 11 Aug 2025
-
335 - #261 Komunikacja roślin – jak natura nauczyła się mówić bez słów | prof. Marcin Zych Thu, 07 Aug 2025
-
334 - LAMU'25 #05 Jaki był najważniejszy wynalazek? Czy da się zbudować wieżę do kosmosu? Mon, 04 Aug 2025
-
333 - #260 Migranci w Polsce – wszyscy komentują, mało kto rozumie | prof. Paweł Kaczmarczyk Thu, 31 Jul 2025
-
332 - LAMU’25 #04 Jak pachną inne planety? Dlaczego ocean nie wsiąka w Ziemię? Tue, 29 Jul 2025
-
331 - #259 Polska jutra – bez innowacji czeka nas kryzys | prof. Michał Kleiber Thu, 24 Jul 2025